Tarihi ve Doğasıyla ülkemizin en güzel illerinden olan Sakarya denince aklımıza öncelikle Sakarya nehri, Sapanca gölü, Karadeniz gelmektedir. Bunlar Sakarya ilinin bir bakıma sembol imgeleridir. Ancak detaya inildikçe ve coğrafyayı inceledikçe tabiatın burada o kadar bonkör davrandığını göreceğiz ki Sakaryalı olan herkes bu güzelliklerle ve Sakaryalı olmakla gurur duyacaktır. Bizce gurur duymakta çokta haklıdır.

Bu gün sizlere adını duyduğunuz, ancak görseniz de dikkatinizden kaçmış olabileceğini düşündüğümüz bir doğa harikası alanımızdan bahsedeceğiz. İlimizin kuzeyinde, Karasu ve Kaynarca ilçelerinin ortasında yer alan Acarlar Gölünden…

İlimizin Karasu ve Kaynarca ilçeleri arasında yer alan, Adapazarı’na 60km, Karasu İlçesine 10 km mesafede yer alan Acarlar gölü, taban arazisinin yapısı ve bitki örtüsü ile, bünyesinde barındırdığı yaban hayatının oluşturduğu habitatı bakımından, ülkemizde ender görülen doğal güzelliklerdendir. Taban suyu ve hidrolojik yapısı nedeni ile göl olarak nitelendirilmektedir. Su rejimi, iklime ve yıl içindeki mevsimlere göre değişmektedir.

Saha 1. derece doğal sit alanı ve Yaban hayatı geliştirme sahası olarak koruma altındadır. Korumadaki ana hedef, yöre halkının olumsuz etkilenmesi olmayıp, bilakis bu mekandaki doğal güzelliklerin korunarak gelecek kuşakların da istifadesine sunulması ile özellikle son yıllarda gündeme gelen sürdürülebilir kullanım ilkesidir. Bu halde hedeflenen amaç, yöre halkı ile diğer kesimlerin yararına olarak değerlendirilmelidir.

Gerek ülkemiz, gerekse dünyanın birçok yerinde, bu gibi doğal güzellikler kısa vadeli menfaatler uğruna heba edilmiştir. Sulak alanlar tarıma engel olduğu, yada bataklık olarak değerlendirildiği için kurutulmak istenmiş, sahalardaki biyolojik çeşitlilik ve doğal güzellikler dikkate alınmamıştır. Halbuki, özellikle sulak alanların mevcut potansiyeli ekolojik açıdan değerlendirilmiş olsa idi, eko turizm ve benzer kullanımlarla gerek ülkeye, gerekse yöre halkına katkısı belki çok daha fazla olacaktı

Ülkemizde de son yıllarda ivme kazanan bu ve benzeri çalışmalar etkisini kısa zamanda da olsa hissettirmiş, benzer sahaların eko turizm potansiyelleri değerlendirilerek yeterli seviyede tanıtımının da yapılmasıyla gerek yöre, gerekse ülke ekonomisine önemli miktarda kaynak sağlanmıştır.

Acarlar Gölü Subasar Ormanı, sadece dünyada ender rastlanan bir oluşum değil, ev sahipliği yaptığı nadir su bitkileri ve kuş türleri ile doğa severler için bulunmaz bir alan... Bir orman düşünün, bildiğiniz dişbudak, kızılağaç, karaağaç ve söğütlerden oluşuyor. Ama kökleri her mevsim suyun içinde, göğe bakan dallarında irili ufaklı kuşlar ötüşüyor. Bir göl düşünün, içinde yüce ağaçlar yükseliyor

Aralarında kadife ördekler, elmabaş patkalar (Aythya ferina), bahriler (Podiceps cristatus) geziyor. Burası bir subasar orman, Acarlar Gölü Subasar Ormanı. Göl tabanının yoğun bir ormanla kaplı olduğu, dünyada ender rastlanan bir doğal oluşum. Daha bilimsel bir açıklamayla, ‘Longoz’ olarak da adlandırılan subasar orman “yılın belli dönemlerinde veya yıl boyunca taban suyunun yüksek olmasına bağlı olarak bataklık ve göllerde oluşan orman”a deniyor.

Acarlar Longozu, orman ve sulakalan ekosistemlerinin tüm özelliklerinin iç içe geçmesi nedeniyle flora ve fauna açısından oldukça zengin bir alan. Nemli iklim şartları nedeniyle hem orman, hem de orman altı bitki örtüsü çok çeşitlilik gösteriyor burada. Bir anlamda ender bir biyolojik çeşitlilik alanı var karşımızda. Hakim ağaç türü dişbudak olmakla birlikte, kızılağaç ve karaağaç da yoğun olarak görülüyor. Su içinde yetişen zarif bir bitki olan su menekşesini Türkiye’de sadece Acarlar Longozu ve çevresindeki birkaç sulak alanda görebilirsiniz. Gene ülkemizin nadir su bitkilerinden göl soğanı ve bataklık eğreltisi de bu alanda yetişiyor. Bunların dışında su küpesi, sarı nilüfer, beyaz nilüfer, su keneviri alanda görülen türler arasında.

Acarlar Longozu, Sakarya Nehri’nin ağzından batıya doğru 26 km uzanan ve kumul, bataklık, açık su ve subasar orman habitatlarının bir mozaiğini içeren Kefken-Karasu Kıyıları Önemli Bitki Alanı (ÖBA) sınırları içinde kalıyor.

Acarlar Longozu kuşlar için de vazgeçilmez bir alan. Anadolu’nun üzerinden geçen iki önemli göç yolundan birisinin üzerinde bulunması nedeniyle longozda yıl boyunca 200’e yakın kuş türü ya konaklıyor ya da kuluçkaya yatıyor. Kuş uzmanlarının yaptığı gözleme göre yerli, yaz göçmeni, kış göçmeni ve geçit yapan birçok kuş türü Acarlar Longozu’nda barınma, saklanma, üreme ve beslenme imkânı buluyor. Bu kuş türlerinin arasında alaca balıkçıl, kaşıkçı, çeltikçi, karabatak, dalgıç türleri, bahri, elmabaş pakta, altıngöz, kadife ördek, deniz ve balık kartalları sayılabilir. Acarlar Longozu bu özelliği ile Önemli Kuş Alanı (ÖKA) statüsünde ve Sakarya Deltası Önemli Kuş Alanı sınırları içinde yer alıyor. Longoz tavşan, tilki, çakal, yaban domuzu gibi çeşitli memeli türlerine de ev sahipliği yapıyor. Gölde ise sazan, yayın, yılan balığı, kızılkanat, turna, kefal gibi balık türleri yaşıyor

Her yıl düzenli olarak sahada kuş sayımları yapılmaktadır. Yapılan sayımlarda sahada 243 kuş türünün görüldüğü belirlenmiştir. Ayrıca Telkuyruk adlı tür 2005 yılında görülmüş olup bu, ülkemizde son 15 yıldaki ilk kayıt olarak geçmiştir.